Η ΠΕΡΙΟΧΗ

Η επαρχία Αλμωπίας καλύπτει το βορειοδυτικό τμήμα του νομού Πέλλας, στη μεθόριο με τα Σκόπια και με μήκος συνόρων εξήντα περίπου χιλιομέτρων. Είναι ένα τυπικό λεκανοπέδιο. Η λεκάνη του, με έκταση διακοσίων είκοσι περίπου χιλιάδων στρεμμάτων, αγκαλιάζεται από τη δύση, το βορρά και την ανατολή , διαδοχικά από τις ψηλές οροσειρές του Βόρα, του Μπίνοβου, της Τζένας και του Πάικου, ενώ στο νότο ο κύκλος συμπληρώνεται από χαμηλότερους λόφους του Βερμίου.
Λέγεται ότι όταν ο θεός καθάριζε τον χώρο της Ευρώπης από τις Πέτρες, για να το μοιράσει στους διάφορους λαούς, όσες πέτρες του περίσσεψαν τις έριξε σε αυτόν τον τόπο, που αργότερα εγκατέστησε τους Έλληνες από ανάγκη διότι τους είχε λησμονήσει. Επειδή όμως οι πέτρες αυτές έπεσαν από χέρι θεϊκό, δημιουργήθηκαν καταπληκτικές συνθέσεις. Αν αυτό είναι αλήθεια για ολόκληρη την Ελλάδα, για την επαρχία Αλμωπίας ισχύει κυριολεκτικά. Όλα τα βουνά της είναι ομαλά και βατά. Πολλές ημιορεινές ακόμη και ορεινές περιοχές καλλιεργούνται. Μεγάλο ποσοστό των βουνών της καλύπτεται από μοναδικά δάση.
Τα υψόμετρα του λεκανοπεδίου ποικίλουν. Από τα εκατόν είκοσι μέτρα στο πιο χαμηλό σημείο, όπου συγκεντρώνονται όλα τα νερά για να σχηματίσουν τον Αλμωπαίο ποταμό, μέχρι τα 2524 μέτρα που έχει η πιο ψηλή και εντυπωσιακή κορυφή του Βόρα, την οποία τόσο επιτυχημένα ονόμασαν οι Τούρκοι «Καϊμακ τσαλάν», δηλαδή κλέφτη του καϊμακιού, διότι αυτή πρώτη ασπρίζει το φθινόπωρο, κλέβοντας το χιόνι από τις άλλες κορυφές και τελευταία το χάνει την άνοιξη. Στην κορυφή αυτή λειτουργεί το Χιονοδρομικό Κέντρο.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα των λεκανοπεδίων είναι οι χείμαρροι που κατεβαίνουν ορμητικοί από τις κορυφές των βουνών προς τη λεκάνη, παρασύροντας στο πέρασμά τους πολλά φερτά υλικά.
Στην επαρχία Αλμωπίας, οι γεωλόγοι έχουν μετρήσει δεκατρείς τέτοιους χείμαρρους. Τρείς από αυτούς κατεβαίνουν από τις πλαγιές του Βόρα, μεταξύ των χωριών Όρμας και Λουτρακίου.  Οι χείμαρροι όταν φτάσουν στη λεκάνη δημιουργούν ένα πλούσιο δίκτυο ποταμών και ποταμοβραχιόνων. Τα νερά τελικά συγκεντρώνονται σε κοινή κοίτη, στο χαμηλότερο σημείο την λεκάνης, κοντά στον οικισμό της Χρυσής (υψόμετρο 120μ) και σχηματίζουν τον Άνω Λουδία της αρχαιότητας  ή Μογλένιτσα κατά τους Βυζαντινούς χρόνους και Αλμωπιαίο ποταμό σήμερα. Είναι το κυριότερο από τα ποτάμια, τα οποία με τα φερτά υλικά και τις προσχώσεις τους, μετέτρεψαν τον κόλπο της Πέλλας σε λίμνη, την αποξηραμένη πια λίμνη των Γιαννιτσών. Το κλίμα της ηπειρωτικό αλλά σχετικά ήπιο.

Αλμωπία Ιστορία

Η υψομετρική εξάλλου διαφορά από τόπο σε τόπο, σε μικρές σχετικά αποστάσεις, δίνει ποικιλία κλίματος. Το έδαφος της γόνιμο. Ανταποδίδει τον κόπο του αγρότη, πολλαπλάσια. Οι τούρκοι την αποκαλούσαν μικρή Αίγυπτο, αποδίδοντας προφανώς το γόνιμο του εδάφους στις συχνές πλημμύρες των χειμάρρων της, όπως οι πλημμύρες του Νείλου ποταμού ήταν ευεργετικές για τις καλλιέργειες.
Τα εκτεταμένα βοσκοτόπια ευνοούν την κτηνοτροφία ενώ τα δάση της είναι πλούσια σε κυνήγι. Στα πολλά ποτάμια της είναι ακόμα εύκολο το ψάρεμα.Η ποικιλία του κλίματος δίνει συγκριτικά πλεονεκτήματα για ειδικές καλλιέργειες όπως φασόλια, κοκκινοπίπερο, κοκκάρι, κάστανα, πράσα, κεράσια, ροδάκινα, αμπέλια και άλλα.
Η ιστορία της καλλιέργειας της αμπέλου στην περιοχή χάνεται στα βάθη του χρόνου. Στην πρόσφατη ιστορία δεν υπήρχε σπίτι χωρίς την κληματαριά του . Κάθε σπίτι παρασκεύαζε από αυτή κρασί και τσίπουρο που αποτέλεσε βασικό στοιχείο της καθημερινής δίαιτας αλλά και των γιορτινών εκδηλώσεων των κατοίκων.Σε ορισμένες περιοχές όπως η Πιπεριά αναπτύχθηκαν εδώ και δεκαετίες οργανωμένοι σύγχρονοι αμπελώνες με διεθνείς ποικιλίες που παράγουν έως σήμερα εξαιρετικούς καρπούς .